Energiekosten verlagen zonder grote verbouwing

Het is niet altijd noodzakelijk om nieuwe kozijnen, zonnepanelen of een volledig geïsoleerd dak aan te schaffen om de energiekosten te verlagen. Zelfs zonder aanzienlijke renovatie is het mogelijk om het energieverbruik thuis stap voor stap te verminderen. Het is essentieel om eerst te achterhalen waar energie verloren gaat en vervolgens maatregelen te nemen die aansluiten bij jouw woning en budget.

De voornaamste vraag is: op welke manier kun je de energiekosten verlagen zonder meteen duizenden euro’s te investeren in een renovatie?

Het belangrijkste advies is om eerst naar je huidige verbruik te kijken, alleen te verwarmen waar dat nodig is, tocht te maken en op een bewuste manier zonlicht en raamdecoratie te gebruiken. Hoewel kleine maatregelen afzonderlijk wellicht geen aanzienlijke besparingen opleveren, kunnen ze gezamenlijk zeker een verschil maken. Milieu Centraal raadt aan om een huis geleidelijk energiezuiniger te maken en eerst te onderzoeken waar warmte verloren gaat.

Breng eerst het energieverbruik in kaart

Koop niet meteen producten. Bekijk eerst waar je energie momenteel naartoe gaat.

Vergelijk bijvoorbeeld je maandelijkse gas- en elektriciteitsverbruik en observeer de verschillen tussen de zomer en de winter. Heb je een intelligente meter? Je kunt dan vaak dagelijks of zelfs per uur opmerken wanneer het verbruik toeneemt.

Controleer vooral:

• hoeveel energie je gebruikt voor verwarming;
• welke ruimtes dagelijks verwarmd worden;
• of apparaten langdurig aan staan;
• wanneer het stroomverbruik piekt;
• welke kamers snel afkoelen;
• waar je tocht of koude oppervlakken ervaart.

Milieu Centraal raadt aan om eerst een beter begrip te krijgen van het energieverbruik en vervolgens specifieke maatregelen te nemen. Dit voorkomt dat je geld uitgegeven aan een oplossing die nauwelijks invloed heeft op jouw belangrijkste verbruikspost.

Voorkom onnodig warmteverlies

Warmte verliest sneller uit een slecht geïsoleerd huis, maar ook in een goed geïsoleerd huis is het mogelijk om onnodig warmte te verliezen.

Overweeg deuren die voortdurend geopend zijn, ongeïsoleerde verwarmingsleidingen in koude kamers of grote ramen zonder extra bescherming.

Controlepunt	Eenvoudige maatregel
Binnendeuren	Sluit deuren tussen verwarmde en onverwarmde ruimtes
Cv-leidingen	Isoleer leidingen in onverwarmde ruimtes
Ramen	Sluit passende raamdecoratie op koude momenten
Radiatoren	Houd ze vrij van grote meubels
Ongebruikte kamers	Verwarm deze beperkt of niet
Tocht	Controleer naden en kieren

Milieu Centraal raadt onder meer aan om deuren tussen kamers gesloten te houden en kamers waar niemand is niet overbodig te verwarmen.

Zet de verwarming slimmer in

In tal van woningen is verwarming een cruciale energiebron. Daarom is het hier vaak vrij eenvoudig om te beginnen.

Milieu Centraal beschouwt 19 graden als een geschikte temperatuur voor veel huishoudens wanneer zij thuis zijn. Zij raden ook aan om de thermostaat’s nachts meestal lager in te stellen. Bij vloerverwarming of een volledig elektrische warmtepomp functioneert een sterkere nachtverlaging op een andere manier, terwijl een kleinere temperatuurverlaging doorgaans logischer is.

Dit houdt praktisch in:

1. verwarm vooral ruimtes waarin je daadwerkelijk bent;
2. sluit deuren naar koudere ruimtes;
3. zet de thermostaat lager wanneer niemand thuis is;
4. verlaag de temperatuur ’s nachts passend bij je verwarmingssysteem;
5. voorkom dat meubels of dikke gordijnen de radiator volledig blokkeren.

Verlaag de temperatuur niet te veel. Te koud wonen kan juist leiden tot problemen met comfort en vocht.

Pak tocht rond ramen en deuren aan

Vind je een heldere koude luchtstroom bij een raam of deur? Het is dan raadzaam om eerst te onderzoeken waar deze vandaan komt.

Een gordijn kan het comfort bij een koud raam verhogen, maar kan geen lekkende kier verhelpen. Controleer eerst de rubbers, aansluitingen, tochtstrips en de sluiting van ramen en deuren.

Tochtstrips zijn bij veel deuren en ramen relatief gemakkelijk te installeren. Voor ernstigere problemen met kozijnen kan uiteindelijk een professioneel herstel noodzakelijk zijn.

Zorg ervoor dat je gelijktijdig goed ventileert. Ongewenste tocht en gecontroleerde ventilatie zijn niet identiek. Het permanent sluiten van ventilatieroosters om warmte vast te houden, kan juist resulteren in een slechter binnenklimaat.

Benut daglicht en zonnewarmte

In de winter is het niet noodzakelijk om elke vorm van zonlicht te vermijden.

Is de lage winterzon zichtbaar op een raam? Open overdag de raamdecoratie wanneer dat aangenaam is, zodat zonlicht en zonnewarmte kunnen binnenkomen. Verwijder de raamdecoratie zodra het donker wordt en de temperatuur buiten afneemt.

In de zomer gaat het echter anders. Je wilt sterke zoninstraling vaak eerder verminderen om oververhitting te vermijden. Milieu Centraal beschouwt goede zonwering als essentieel voor een energiezuinige woning. Buitenzonwering is meestal effectiever tegen de zomerse hitte dan raamdecoratie aan de binnenkant.

Zorg ervoor dat je raamdecoratie bewust per seizoen gebruikt, in plaats van deze de hele dag in dezelfde staat te houden.

Kies passende raamdecoratie

Ramen blijven een locatie waar je duidelijke temperatuurverschillen kunt waarnemen. Raamdecoratie kan daar een extra laag creëren, maar vervangt geen kierdichting, isolatieglas of effectieve gevelisolatie.

Een isolerend gordijn met een dikke stof en eventueel een voering kan helpen de raamzone van de kamer af te schermen. PAX Raamdecoratie geeft daarbij zelf aan dat het resultaat afhankelijk is van onder meer het raamtype, de stof en hoe goed het gordijn rondom het raam aansluit.

Ook een rolgordijn met isolerende coating kan een extra laag bij het glas vormen. Verduisterende rolgordijnen hebben doorgaans een dichter doek en bepaalde uitvoeringen beschikken over een witte of gemetalliseerde achterzijde die bijdraagt aan de isolerende werking.

Let bij raamdecoratie vooral op:

• een goede aansluiting rondom het raam;
• zo weinig mogelijk grote openingen;
• het soort stof;
• een eventuele voering of coating;
• de manier waarop je het product dagelijks gebruikt.

Verwacht echter geen wondermiddel. Raamdecoratie draagt voornamelijk bij aan de bouwkundige kwaliteit van het raam.

Bespaar met kleine dagelijkse gewoonten

De meest voordelige energiemaatregelen zijn vaak volledig gratis.

Begin bijvoorbeeld met:

• verlichting uitschakelen in lege kamers;
• korter douchen;
• apparaten volledig uitschakelen wanneer je ze niet gebruikt;
• wasmachines en vaatwassers pas aanzetten wanneer ze voldoende gevuld zijn;
• deuren sluiten tussen warme en koude ruimtes;
• raamdecoratie ’s avonds sluiten;
• thermostaat bewust instellen.

Verwarming met één graad lager kan ook een impact hebben. Milieu Centraal stelt voor dat slimmer verwarmen in voorbeeldwoningen jaarlijks aanzienlijke energiebesparingen kan opleveren, maar legt de nadruk op het feit dat het daadwerkelijke effect afhankelijk is van het type woning, de isolatie en de omstandigheden binnen het huishouden.

Zorg ervoor dat je liever naar je eigen meterstanden kijkt dan naar een algemeen besparingsbedrag.

Wanneer loont een grotere investering?

Kleine stappen zijn een uitstekende begin, maar op een bepaald moment kan een grotere investering aantrekkelijker worden.

Overweeg bijvoorbeeld:

• spouwmuurisolatie;
• dakisolatie;
• vloerisolatie;
• HR++- of triple glas;
• betere kierdichting;
• een warmtepomp;
• zonnepanelen wanneer die bij je situatie passen.

Milieu Centraal beschouwt isolatie, ventilatie en het vermijden van zonlicht als essentiële elementen voor een energiezuinige woning. Als je huis veel warmte verliest, zal alleen zuiniger gedrag uiteindelijk minder opleveren dan als je ook de bouwkundige oorzaak aanpakt.

Een goed moment om meer te investeren is bijvoorbeeld wanneer de kozijnen vervangen moeten worden of wanneer een dak of vloer al in renovatie is.

Bereken de terugverdientijd

Niet elke energiemaatregel is verplicht om zichzelf binnen twee jaar terug te betalen. Een simpele berekening kan echter bijdragen aan het vergelijken van diverse opties.\

 

Gebruik onder andere: 

Investering ÷ jaarlijkse besparing = eenvoudige terugverdientijd

Als een maatregel €600 kost en je naar verwachting €100 per jaar bespaart, zal de eenvoudige terugverdientijd ongeveer zes jaar zijn.

 

Houd er rekening mee dat dit slechts een ruwe berekening is. Energieprijzen kunnen fluctueren, en ook onderhoudskosten, levensduur, subsidies en voordelen voor comfort zijn hierbij betrokken.

 

Vergelijk daarom ten minste: 

Factor	Vraag
Aanschafkosten	Wat betaal je inclusief montage?
Jaarlijkse besparing	Hoe realistisch is de schatting?
Levensduur	Hoe lang gaat de maatregel mee?
Onderhoud	Zijn er terugkerende kosten?
Subsidie	Is ondersteuning beschikbaar?
Comfort	Wordt de woning prettiger?

Voor voordelige oplossingen zoals tochtstrips of leidingisolatie kan de terugverdientijd behoorlijk snel zijn. Bij uitgebreidere isolatiemaatregelen draait het ook om comfort en de duurzaamheid in de toekomst.

Maak een haalbaar bespaarplan

Probeer niet alles tegelijk te ondernemen.

Zorg ervoor dat je een lijst met maatregelen opstelt en deze in drie stappen verdeelt.

Stap 1 – onmiddellijk uitvoeren:

Thermostaat efficiënter aanpassen, deuren sluiten, het sluipverbruik verlagen en raamdecoratie op een bewuste manier toepassen.

Stap 2 – een kleine investering:

Tochtstrips, isolatie van leidingen en radiatorfolie die beter aansluiten bij raamdecoratie.

Stap 3 – een omvangrijke verbetering:

Verkennen of het nuttig is om glas, vloer, dak of gevel te isoleren.

Controleer je energieverbruik opnieuw na een of twee maanden. Op deze manier kun je controleren of wijzigingen daadwerkelijk effect hebben en het plan aanpassen.

FAQ – Veelgestelde vragen over het verlagen van energiekosten 

Kun je energiekosten verlagen zonder je woning te verbouwen?

Ja. Slimmer verwarmen, tocht verminderen, deuren sluiten en apparaten bewuster gebruiken kunnen het energiegebruik verlagen. Het effect verschilt wel per woning.

Helpen isolerende gordijnen echt?

Ze kunnen een extra laag tussen raam en kamer creëren en daardoor het comfort rond het raam verbeteren. Het effect hangt onder andere af van de stof, het raam en hoe goed het gordijn aansluit.

Is ieder verduisterend rolgordijn automatisch even isolerend?

Nee. Stoffen, coatings en afwerking verschillen. Dichtere verduisterende stoffen kunnen meer isolerende werking hebben, terwijl bepaalde uitvoeringen een specifieke witte of gemetalliseerde achterzijde hebben.

Wanneer moet je grotere isolatiemaatregelen overwegen?

Wanneer je ondanks kleine maatregelen veel warmteverlies, koude oppervlakken of hoge verwarmingskosten houdt, is het verstandig te onderzoeken waar de bouwkundige zwakke plekken zitten.

Begin klein, maar pak uiteindelijk de oorzaak aan

Het is dus niet nodig om te starten met een ingrijpende verbouwing om de energiekosten te verlagen. Door je verbruik eerst duidelijk te maken, slimmer te verwarmen, tocht te verminderen en dagelijkse gewoonten aan te passen, is het mogelijk om zonder aanzienlijke investeringen te starten.

Raamdecoratie kan hierin eveneens een helpende functie vervullen. Een isolerend gordijn kan een extra laag aan het raam toevoegen, terwijl een rolgordijn met een isolerende coating een compacte optie kan zijn als je liever een strakker product kiest.

Blijft het energieverbruik, ondanks deze maatregelen, hoog? Bekijk de woning dan verder. Uiteindelijk zijn goede isolatie, ventilatie en zonwering de belangrijkste fundamenten voor een structureel lager energieverbruik.